Yoktan Var Etmek Mümkün Mü? Bir Psikolojik Mercekten Bakış Hayatın derinliklerinde, bizler sürekli olarak bir şeylerin eksikliğini hissederiz. İnsan olarak, çevremizdeki dünyayı anlamlandırma çabamız, bizi pek çok soruyla karşı karşıya bırakır. Fakat bir soruyla yüzleştiğimizde, asıl merakımız genellikle şudur: Gerçekten yoktan bir şey var edebilir miyiz? Bir psikolog olarak, insanların içsel dünyalarını çözümlemeye çalışırken, bazen en ilginç sorulara ulaşmak zor olmuyor. “Yoktan var etmek mümkün mü?” sorusu, bir anlamda insanın kendi psikolojik evrenine dair bir sorgulama gibidir. Çünkü yalnızca fiziksel gerçeklik değil, düşüncelerimiz, duygularımız ve sosyal etkileşimlerimiz de bir tür “yoktan var etme” sürecine benzer. Bizim bu dünyadaki varlığımız, kendi…
Yorum BırakKategori: Makaleler
Kasiyerlik Nasıl Bir Meslek? Bilimsel Bir Bakış Açısıyla Derinlemesine İnceleme Giriş: Bilimsel Merakla Günlük Hayatın İçine Bakmak Marketlerde, mağazalarda ya da kafelerde sıkça karşımıza çıkan kasiyerler… Peki hiç düşündünüz mü, bu meslek gerçekte nasıl bir iş? Yalnızca ürünleri okutup para almak mı, yoksa arkasında çok daha derin psikolojik, sosyolojik ve bilişsel süreçler mi var? Bilimsel gözle baktığımızda kasiyerlik, modern toplumun görünmeyen sinir ağlarından biri gibidir: Sürekli iletişim kurar, sistemin sürekliliğini sağlar ve karmaşık insan davranışlarını yönetir. İnsan Etkileşiminin Merkezinde Bir Meslek Kasiyerlik, yalnızca bir “hizmet işi” değildir; insanlarla yüz yüze iletişimin en yoğun yaşandığı iş kollarından biridir. Sosyal psikolojiye göre…
6 YorumUmumi Hıfzıssıhha: Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzenin Anatomisi Günümüz toplumlarında, iktidar ve güç ilişkileri; devletin, toplumun ve bireylerin birbirleriyle olan etkileşimini şekillendirirken, bu ilişkilerin merkezine yerleşmiş olan kurumlar, bireylerin yaşamını doğrudan etkiler. Hıfzıssıhha, bu etkileşimin önemli bir örneğidir. Peki, toplumun sağlığına yönelik politikalar, sadece bireyleri değil, tüm toplumun düzenini nasıl etkiler? Her şeyden önce, Umumi Hıfzıssıhha’nın kuruluşu, bir güç ilişkisi bağlamında ele alınabilir. Bir ülkenin sağlık politikasının kurumsallaşması, yalnızca tıbbi önlemlerle sınırlı kalmaz; aynı zamanda sosyal yapıyı düzenleyen ideolojik bir temele dayanır. Bu yazıda, Umumi Hıfzıssıhha’nın tarihsel kökenlerine, iktidarın, kurumların ve vatandaşlığın birbirleriyle nasıl şekillendiğine dair bir bakış sunacağız. Ayrıca,…
8 YorumKarşıyaka Kaç Yaşında? Tek Bir Rakamla Susturulamayacak Bir Kent Hafızası Giriş: “Yaş”ı Kimin Saatine Göre Ölçüyoruz? Karşıyaka’nın kaç yaşında olduğu sorusuna tek rakamla yanıt vermek, bu kıyıdaki yüzyıllık hikâyeyi bir duvar takvimine sıkıştırmak gibi geliyor. Benim iddiam net: “Karşıyaka kaç yaşında?” yanlış sorudur. Çünkü burada birden fazla saat aynı anda işliyor—idari saat, kentsel saat, kültürel saat, hatta spor saati. Her biri farklı bir başlangıcı işaret ediyor, her biri farklı bir “yaş” söylüyor. Peki hangi saat daha “doğru”? Hangi Karşıyaka? Bir Kentin Çoklu Doğum Günleri “İlçe yaşı” derseniz, cevap 1 Haziran 1954’te başlar. Karşıyaka bu tarihte resmen ilçe oldu. Dahası, 1880’lerde…
8 YorumKarıncanın Anlamı Nedir? Eleştirel Bir Bakış Açısıyla Derinlemesine İnceleme Karıncayı çoğu zaman küçümseriz. Küçük, sessiz ve belirli bir amaca yönelik hareket eden bu minik yaratıklar, aslında toplumumuzun pek de konuşmadığı derin bir anlam taşıyor olabilir. Fakat karıncanın toplumdaki yeri ve bu canlıya yüklediğimiz anlamlar oldukça tartışmalıdır. Çoğumuz karıncayı yalnızca çalışkanlık, dayanıklılık ve fedakârlık gibi erdemlerle ilişkilendiririz. Ancak bu bakış açısı, yüzeysel ve kısıtlı bir perspektife sahip olabilir. Karıncanın anlamı, sadece güzel ahlaki değerlerle sınırlı mıdır, yoksa daha karmaşık ve sorunlu bir gerçeği mi yansıtır? Karınca, Çalışkanlığın Sembolü Mü? Karıncalara bakarken, çoğumuz çalışma disiplininden ilham alırız. Bu minik yaratıklar, sanki doğuştan…
4 YorumNeheng Ne Demek Osmanlıca? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektiflerinden Felsefi Bir İnceleme Filozof Bakışıyla Başlamak: Dil ve Anlamın Derinliği Dil, insanlığın varoluşuyla ve düşünme biçimleriyle iç içe geçmiş bir yapıdır. Her kelime, yalnızca bir ses veya yazıdan ibaret değildir; derin bir anlam dünyası taşır. Osmanlıca’daki “neheng” kelimesi de, bu anlam dünyasına açılan bir kapıdır. Fakat, kelimelerin anlamını sadece dilsel bir düzeyde değil, felsefi bir derinlikle incelemek, bizim düşünce dünyamızı daha geniş bir şekilde şekillendirebilir. Neheng, ne kadar sıradan gibi görünse de, onun derin anlamlarını keşfetmek, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi temel felsefi alanlarda bizi düşündürmeye sevk eder. Neheng Ne Demek…
Yorum BırakKarayemiş Tadı Nasıl? Bir Meyveden Toplumsal Dönüşümün İzini Sürmek Bazı tatlar vardır, yalnızca damağımıza değil, hayatımıza da dokunur. Karayemiş de onlardan biridir. Küçücük, sıradan görünen ama içi dolu dolu bir meyve… Onun tadını anlatmak, yalnızca tatlı mı ekşi mi demek değildir; toplumun çeşitliliğini, adalet arayışını ve birlikte yaşamanın inceliklerini anlamaktır. Gelin, “Karayemiş tadı nasıl?” sorusunu, sofralarımızdan taşırıp daha büyük bir tartışmanın kapısını aralayalım. — Karayemiş: Tadıyla Bir Toplum Metaforu Karadeniz’in serin rüzgârlarıyla beslenen karayemiş (taflan), küçük ama etkili bir lezzet taşır. İlk ısırıkta hafif buruk, ardından tatlımsı ve yoğun bir aromayla ağzınızda yer eder. Tadı, kirazı andırır ama kendine has…
Yorum BırakGri Ata Ne Denir? Renklerin Şampiyonu, Mitlerin Kahramanı, Ahırın Gizemli Süvarisi Şimdi dürüst olalım… “Gri ata ne denir?” sorusu kulağa ilk başta biraz tuhaf gelebilir. Ama kabul edelim, bazen en eğlenceli keşifler en saçma görünen sorularla başlar. İşte ben de tam bu merakın peşindeyim: Gri bir ata ne deriz? “Gri at” mı? “Gümüş yeleli yakışıklı” mı? Yoksa “yaşlanınca beyazlayan yakışıklı delikanlı” mı? Hazırsanız, hem bilimsel hem de bol kahkahalı bir yolculuğa çıkıyoruz! Kısa cevap: Gri ata basitçe “gri” denir, ama at dünyasında bu renge “kır” adı verilir. Yani gri at = kır at! Ancak işin içinde biraz mizah, tarih ve…
Yorum BırakKaranfil Çiğnemek Ne İşe Yarar? Efsaneleri Yere İndirelim, Gerçeği Konuşalım Kısa yanıt: Karanfil çiğnemek, ağız kokusunu kısa süre bastırabilir ve ağrıyan bölgeyi hafifçe uyuşturabilir; fakat mucize değildir, yanlış ve aşırı kullanım tahriş ve başka riskler doğurabilir. Şunu peşin söyleyeyim: “Karanfil çiğneyince her şey düzelir” cümlesi, kulağa hoş gelen ama gerçeğin yalnızca küçük bir kısmını anlatan bir slogan. Evet, mutfak dolabındaki o kahverengi minik tomurcukların (Syzygium aromaticum) içindeki eugenol, güçlü bir koku ve lokal uyuşturma etkisi taşır. Ama bu, karanfil çiğnemeyi sınırsız, risksiz ve her derde deva bir ritüel yapmaz. Hatta bazen ters tepebilir. Gelin, efsaneden gerçeğe cesurca yürüyelim. Karanfil Çiğnemek…
Yorum BırakKaktüs Meyvesi ve Toplumsal Güç İlişkileri: Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Toplumsal düzenin temelleri, her zaman iktidar ilişkileri ve güç dinamikleri üzerinden şekillenir. Modern siyasette, bir devletin vatandaşlarına sağladığı sağlık hizmetlerinden, kadınların toplumsal hayatta nasıl bir yer edindiğine kadar birçok faktör, iktidar yapılarıyla doğrudan ilişkilidir. Kaktüs meyvesinin sağladığı sağlık yararları da, tıpkı bu ilişkiler gibi, gizli güç yapılarının birer parçası olabilir. Bir yanda iktidarın hegemonik güç yapıları, diğer yanda bireylerin, özellikle de kadınların katılımını etkileyen sağlık politikaları bu bağlamda dikkatle incelenmesi gereken unsurlardır. Kaktüs meyvesi, hem bireysel sağlık hem de toplumsal düzende bir iyileşme aracı olarak nasıl işlev görebilir? Kaktüs…
Yorum Bırak